Samenvatting Werkgroep Tweedelijn – Preventie Akkoord, deelakkoord Alcohol

 

In het kader van het Nationaal Preventie Akkoord (NPA) van 23 november 2018 is besloten om een Samenwerkingsverband Vroegsignalering Alcoholproblematiek (SVA) op te richten. Het betreft een infrastructuur die landelijke en lokale stakeholders duurzaam faciliteert en stimuleert om te werken aan vroegsignalering. Het SVA heeft een stuurgroep met een onafhankelijk voorzitter, vijf werkgroepen (Ouderen, Jeugd, Eerste Lijn, Tweede Lijn en Bedrijven) en een aantal flankerende, overstijgende projecten.

 

Kartrekker voor de werkgroep Tweede Lijn is Verslavingskunde Nederland. De projectcoördinatie is belegd bij Tranzo, Wetenschappelijk Centrum voor Zorg en Welzijn van TSB Tilburg University.

Sinds oktober 2019 bestaat de genoemde Werkgroep Tweedelijn, die zich focust op vroegsignalering alcohol. Diverse specialisaties van verschillende (zorg)instellingen zijn hierin vertegenwoordigd waaronder Spoedeisende Eerste Hulp (SEH)/Maag Darm Lever (MDL)/Keel Neus Oor (KNO) artsen Verslavingszorginstellingen, Verslavingskunde Nederland, onderzoekers van Tilburg University, een huisarts (Eerstelijnszorg), een GZ Psycholoog van een GGZ-instelling, een psycholoog namens het NIP en een vertegenwoordiger van Het Zwarte Gat (de cliëntenorganisatie binnen de verslavingszorg).

 

Doelen en Ambities van de Werkgroep (2020-2021)

Een belangrijke vindplaats voor mensen met problematisch alcoholgebruik is de tweedelijnszorg. Met tweedelijnszorg wordt hier zowel de ziekenhuiszorg als de zorg binnen de (reguliere) geestelijke gezondheidszorg (GGZ) bedoeld. Allereerst komen veel mensen met problematisch alcoholgebruik binnen bij ziekenhuizen. Problematisch alcoholgebruik verhoogt het risico op allerlei somatische aandoeningen. Hierdoor worden mensen opgenomen met diverse (somatische) klachten op bijvoorbeeld de Maag Darm Lever (MDL) afdeling, of worden met intoxicatie binnengebracht bij de Spoedeisende Eerste Hulp (SEH).

 

Ten tweede zijn GGZ-instellingen een belangrijke vindplaats binnen de tweedelijnszorg. Problematisch alcoholgebruik gaat vaak gepaard met psychische stoornissen. Zo weten we dat problematisch alcoholgebruik vaak gepaard gaat met angststoornissen en depressies. Door de interactie tussen het alcoholgebruik en de psychische problematiek (bijvoorbeeld in de vorm van zelfmedicatie) zijn deze stoornissen vaak verweven met elkaar en is het complex om deze separaat van elkaar te identificeren en te behandelen.

De ambitie van het SVA en de werkgroep is om in 2040 een sluitende keten voor vroegsignalering en zorg voor alcoholproblematiek in de Tweedelijnszorg in Nederland te hebben geïmplementeerd.

 

Op kortere termijn is de ambitie van de Werkgroep Tweedelijn om in 2025 concrete handvatten, interventies en ondersteunende producten te hebben ontwikkeld gebaseerd op ‘best practices’ en waar mogelijk evidence based informatie, om zorgaanbieders optimaal te faciliteren de vroegsignalering alcoholgebruik in de tweedelijn (zowel somatiek als ggz) te kunnen implementeren.

 

Doel van de werkgroep voor de komende 2 jaar is om binnen de tweedelijnszorg – somatiek ‘best practices’ op te halen, te inventariseren, waar nodig en mogelijk door te ontwikkelen met (inhoudelijke en financiële) ondersteuning vanuit overheid en experts, en deze vervolgens breed beschikbaar te maken (focus op transitie van adoptie naar (goede) implementatie.

 

Doel van de werkgroep voor de komende 2 jaar is ook om binnen de tweedelijnszorg – ggz in te zetten op verdere bewustwording en agendasetting van het onderwerp Vroegsignalering alcoholproblematiek.

www.vroegsignaleringalcohol.nl


Download
Algemene handreiking vroegsignalering alcohol voor zorgprofessionals in ziekenhuizen in Nederland
Handreiking vroegsignalering alcoholgebr
Adobe Acrobat document 897.4 KB